Ráðgjafarskóli Íslands býður upp á tvenns konar nám. Annars vegar nám íRáðgjafaskólanum, sem er fyrir þá sem starfa við, eða ætla sér að starfa við ráðgjöf á ýmsum sviðum, s.s. á geðsviði, á áfangaheimilum og öldrunarheimilum, fyrir unglinga og fyrir áfengis- og fíkniefnaneytendur og fjölskyldur þeirra. Hins vegar nám í Forvarnaskólanum, sem er fyrir þá sem starfa að eða hyggjast starfa að forvörnum og forvarnaráðgjöf.

Markmið Ráðgjafarskóla Íslands er að auk þekkingu þeirra sem starfa að forvörnum og ráðgjöf og auka gæði þessa starfs með því að bjóða upp á skipulagða og skilgreinda fræðslu. Nám í Ráðgjafarskóla Íslands er því tilvalið fyrir þá sem vinna (eða ætla sér að vinna) að forvörnum og íhlutun (ráðgjöf) á ýmsum sviðum, s.s. sveitarfélögum, fyrirtækjum, skólum, félagasamtökum, æskulýðs- og íþróttastarfi, löggæslu, sálgæslu, félagsþjónustu og kirkjulegu starfi  Með náminu gefst kostur á að öðlast yfirsýn á stuttum tíma sem annars tæki flesta langan tíma.

Forvarnaskólinn (stofnaður í desember 2006)

Forvarnaskólinn býður upp á nám fyrir þá sem vinna að forvörnum, s.s. í skólum, sveitarfélögum, félagasamtökum og fyrirtækjum. Markmið Forvarnaskólans er að auk þekkingu þeirra sem starfa að forvörnum með því að bjóða upp á skipulagða og skilgreinda fræðslu fyrir þá sem starfað að eða hyggjast starfa við forvarnir.

Stofnun Forvarnaskólans er samstarfsverkefni Ráðgjafarskóla Íslands, Fræðslu og forvarna og Lýðheilsustöðvar. Einnig tók lektor við Félagsvísindadeild Háskóla Íslands þátt í undirbúningi að stofnun hans.

Árni Einarsson M.A. er skólastjóri og aðalkennari Forvarnaskólans og hefur starfað við áfengis- og fíkniefnaforvarnir stærstan hluta starfsævi sinnar. M.a. hefur hann verið framkvæmdastjóri Fræðslu og forvarna frá árinu 1993 og starfað að æskulýðs- og íþróttamálum, sveitarstjórnarmálum og félagsmálum.

Forsendur

Ýmiss konar vandi sem rekja má til lífsstíls fólks í tæknivæddum samfélögum nútímans kallar á viðbrögð og aðgerðir af hálfu samfélagsins, bæði stjórnvalda, félagasamtaka, einstaklinga og fyrirtækja.

Á undanförnum árum hafa forvarnir fest sig í sessi sem viðfangsefni á mörgum sviðum samfélagsins, s.s. skólum, sveitarfélögum og fyrirtækjum. Opinber stefnumörkun tekur á mörgum þáttum áhættuhegðunar og lífsstílstengdum vanda, s.s. Heilbrigðisáætlun til ársins 2010. Þá hafa sveitarfélög, skólar, stofnanir, fyrirtæki og félagasamtök sett sér sértækar forvarnaáætlanir, þ.e. áætlanir sem ganga út frá sérstöðu og verksviði viðkomandi og ráðið fólk til þess að sinna verkefninu.  

Með þessu hefur aukist þörf fyrir sérþekkingu í forvörnum. Þeir sem nú ráðast til starfa í forvörnum koma að þeim á ýmsum forsendum og með ólíkan bakgrunn. Í því felst bæði kostur og galli. Kosturinn kann að vera sá að vegna mismunandi forsendna og bakgrunns leiti fólk mismunandi leiða í forvörnum, en gallinn kann að vera sá að grundvallarþekkingu skortir, s.s. varðandi áhrifaþætti, stefnumótun og framkvæmd. Þrátt fyrir ólíka nálgun í forvörnum á mismunandi sviðum eru þessir þættir líkir.

Fyrirkomulag námsins og námsmat 

Námið í Forvarnaskólanum er alls 150 klukkustundir, 100 klukkustundir eru skipulagðar kennslustundir; 50 klukkustundir eru til heimanáms og verkefnavinnu. Námstími er u.þ.b. fjórir mánuðir. Þar sem gert er ráð fyrir að nemendur séu jafnframt í fullu starfi á námstímanum er reynt að laga námstímann að þörfum nemenda eins og kostur er. Gerðar eru kröfur um töluvert heimanám á milli kennslustunda.

Fyrirkomulag námsins í Reykjavík haustönn 2011 er þannig að kennsla hefst með skólasetningu þriðjudaginn 27. september. Kennt er þriðjudaga og fimmtudaga kl. 18-22 og þrjá laugardaga að auki kl. 9-16. Laugardagarnir eru verkefnatímar þar sem nemendur skipta sér í hópa og vinna að verkefnum sínum ásamt kennara. Síðasti kennsludagur er 29. nóvember, próf 6. desember og útskrift 10. desember.

Námið utan Reykjavíkur fer þannig fram að kennt er í lotum, þ.e. fimmtudag, föstudag og laugardag í hverri lotu. Kennd er ein lota í mánuði. Hver lota telur 20 klukkustundir nema fyrsta lota sem stendur föstudag og laugardag, samtals 12 klukkustundir. Samtals er því um að ræða 5 lotur auk tíma til próftöku og útskriftar í lokin.

Námsmat

·          75% verkefni (forvarnaáætlun), 10-15 síður (12 pkt times roman, einfalt línubil). Nemendur kynna verkefni sín, rökstyðja og stjórna umræðum um þau og skila um þau skýrslu um í lok kynningar.

·          25% ritgerð (skrifað um valið efni/spurningu í 2 klst. prófi (nemdnur geta valið úr 10 spurningum/efnisþáttum).

·          Nemendur þurfa að mæta í 80% kennslustunda. 

Námið við skólann er viðurkennt af alþjóðasamtökunum IC&RC (The International Certification & Reciprocity Consortium). Nemendur sem útskrifast úr Ráðgjafarskóla Íslands (Forvarnaskólanum) öðlast þar með rétt til þess að sækja um alþjóðlega viðurkenningu (skírteini)sem forvarnaráðgjafi (Certified Prevention Specialist - CPS) frá IC&RC.

Hvað er tekið fyrir í náminu?

Í náminu er m.a. fjallað um ýmsar hliðar forvarna og ráðgjafar. Helstu þættir eru:

·          Afbrot og ofbeldi. Kynferðislegt ofbeldi.

·          Áfengi og önnur vímuefni – stefnumörkun, innlend og alþjóðleg.

·          Áhættuhegðun, áhættuþættir og verndandi þættir.

·          Barnavernd og félagsþjónusta.

·          Fíknir.

·          Fjölskylda, uppeldisaðstæður og uppeldishættir. Fyrirmyndir - börn alkóhólista – skilnaðarbörn.

·          Forvarnaáætlanir.

·          Geðheilsa. Þunglyndi, sjálfsvíg.

·          Hreyfing og mataræði.

·          Kenningar um lýðheilsu og skilgreiningar á forvörnum.

·          Kynlíf, ótímabærar þunganir, HIV.

·          Löggæsla og lögregla.

·          Ráðgjöf, viðtalstækni.

·          Rannsóknir á íslenskum ungmennum. Ungt fólk utan skóla.

·          Rannsóknir og forvarnir. Mat á árangri.

·          Stefnumörkun, amstarf og þverfagleg samvinna ólíkra aðila.

·          Siðfræðleg álitamál. Réttur samfélags til forvarna og/eða afskipti af lífi og ákvörðunum borgaranna.

·          Skóli og nám.

·          Umferð og akstur. Áhættuhegðun í umferðinni.